Η Τέχνη... του πινέλου και της κόλλας

Στο κυλικείο του κινηματογράφου REX, στη Δραπετσώνα, κοντά στα σουβλατζίδικα, "στεγάζεται" το "Εργαστήρι Τέχνης" του δήμου, εδώ και 3 χρόνια. 

Το κτήριο δε γεμίζει το μάτι για χώρος, όπου προάγεται ο πολιτισμός. Κι όμως, οι άνθρωποι μέσα σε αυτό "κάνουν παπάδες"!

Η πρόσοψη καλύπτεται από τζαμαρία, τα μόνα χρώματα που υπάρχουν είναι το σομόν και το άσπρο. Μπαίνοντας μέσα, η εικόνα δεν καλυτερεύει. Το αποκορύφωμα είναι μια σκάλα, που, με ένα παραπάτημα, θα με πήγαινε κατευθείαν στον Παράδεισο. Ανεβαίνοντας με προσοχή τη σκάλα, βρήκα την κυρία Έφη Αδαμίδου, την υπεύθυνη του εργαστηρίου και συνεντευξιαζόμενη, μαζί με μερικές μαθήτριές της.

Το Εργαστήρι Τέχνης ξεκίνησε το 1992, στα πλαίσια του πολιτιστικού τμήματος της Δραπετσώνας. Εκείνη την εποχή, ο πολιτισμός πήγαινε πολύ καλά! Ο τότε δήμαρχος, ο Κώστας  Χρονόπουλος, μου πρότεινε να αναλάβω ένα τμήμα για μικρά παιδιά, όπως και έγινε. Ενώ, όμως, ήλπιζα, στην καλύτερη των περιπτώσεων, να έχω 20 μαθητές, βρέθηκα με 50-70 άτομα.


Στεγαζόμασταν σ’ ένα πολύ καλό πολιτιστικό, στην Δομίνικου Θεοτοκόπουλου και 25ης Μαρτίου γωνία. Ήταν ένας φοβερός χώρος, με θέα στη θάλασσα, που σίγουρα βοήθησε, ώστε να γίνει το εργαστήρι πιο γνωστό. Βέβαια, και τα παιδιά και οι γονείς που έρχονταν συνέβαλαν σε αυτό. Παράδειγμα, η κυρία Παπαδάκη, που κάθεται δίπλα μου, έφερνε παλιά το γιο της. Όμως, μια μέρα που τον περίμενε, την παρότρυνα να έρθει να ζωγραφίσει. Φέτος, είναι μαζί μας για 12η χρονιά! Έτσι, περίπου, λειτούργησε. Ενώ είχαμε στόχο τις  μικρές ηλικίες, μας ήρθαν και πιο μεγάλες, άτομα από 5 μέχρι 105 χρονών!

 Τα μαθήματα που κάνουμε είναι ζωγραφική, αγιογραφία, ψηφιδωτό, ζωγραφική στο γυαλί, διακόσμηση αντικειμένων, κατασκευές, ό,τι έχει σχέση με την τέχνη, με το design. Κάνουμε και μπατίκ, δηλαδή ζωγραφίζουμε πάνω σε ρούχα.

Τα δίδακτρα είναι 20 και 22 ευρώ το μήνα, ανάλογα το μάθημα που έχουν επιλέξει να μάθουν. Υπάρχει και το ταμείο της τάξης, που τα παιδιά βάζουν ένα μικρό ποσό κάθε μήνα για να πάρουμε τα χρώματα, τις κόλλες, τα υλικά που χρησιμοποιούμε και, φυσικά, τα καύσιμά μας, τα ξύλα για τη θέρμανση.

Σήμερα, οι ηλικίες των μαθητών αρχίζουν περίπου από 5 και φτάνουν μέχρι 75. Οι πολύ μεγάλοι μαθητές που είχα παλιά έχουν αλλάξει "τόπο διαμονής"! Αλλά, ως επί το πλείστον, όποιος μπαίνει εδώ μέσα, δεν φεύγει. Οι κυρίες, που είναι τώρα δίπλα μας, είναι στο εργαστήρι η κάθε μια 12 χρόνια, 10, 3, 2. Υπάρχει άνθρωπος που έρχεται 5 χρόνια συνεχόμενα, υπήρχαν άλλοι που έρχονταν από πολύ μακριά και για πολλά χρόνια. Παράδειγμα, είχα μαθήτρια από τον Ταύρο που, για 5 χρόνια, ήταν καθημερινώς Δραπετσώνα.  Ή ο κύριος Βασίλης από την Πεύκη.

Γιατί έκαναν κάθε μέρα αυτή τη διαδρομή; Για εμένα, φυσικά! Τα έχω όλα πάνω μου, ομορφιά, εξυπνάδα, ταλέντο, χάρισμα, μεταδοτικότητα!  Πέρα από την πλάκα, λειτουργούμε πολύ δημοκρατικά. Δηλαδή, όταν κάποιος σχολά στις 4, δε θα του πω ότι το μάθημα είναι 3-5, άρα δεν μπορεί να κάτσει. Θα πω ότι μπορεί να έρθει όποια ώρα σχολάσει ή όταν θα έχει ξεκουραστεί ή όποια μέρα επιλέξει. Αυτό συνέβαινε πάντα. Προσωπικά, με ενδιαφέρει να μπαίνω μέσα το πρωί και να βγαίνω το βράδυ. Άρα, όταν υπάρχει μία άνεση στο χρόνο, ο άλλος δεν το σκέφτεται, απλά έρχεται. Εγώ είμαι καθημερινώς εδώ 3-9, τις Τρίτες 9-3 και τα Σάββατα 10:30-6.

Ήμουν και είμαι η μόνη υπεύθυνη. Στην αρχή ήμουν συμβασιούχος, πληρωνόμουν όταν είχε λεφτά η εταιρία. Πέρσι, έγινα αορίστου χρόνου υπάλληλος του δήμου, οπότε τώρα πληρώνομαι από το δήμο. Μετά από περίπου είκοσι χρόνια ήρθε μια δικαίωση. Μακάρι να υπήρχαν κι άλλοι υπεύθυνοι γιατί, κακά τα ψέματα, δεν είμαι τόσο έξυπνη. Σίγουρα, αν θα βρεθεί μια κοπέλα από μία σχολή Καλών Τεχνών, θα ξέρει πιο πολλά πράγματα από μένα. Αλλά, μέχρι τώρα, δεν έχει υπάρξει κάτι άλλο. Ίσως, με τα σημερινά οικονομικά δεδομένα, να μην μπορεί να υπάρξει.

Δυστυχώς, η τέχνη δεν πληρώνεται. Ο Μακιαβέλι είχε πει: «Στη ζωή, πρώτοι έρχονται αυτοί που υπηρετούν το στρατό, μετά αυτοί που υπηρετούν τις θρησκείες και, πάντα τελευταίοι, αυτοί που υπηρετούν τον πολιτισμό». Είναι κάτι που βιώνουμε καθημερινά στο πετσί μας, διότι, αν δεν ήταν έτσι, θα είχαμε γίνει όλοι φίρμες, θα είχαν εκτεθεί επιτύμβιες στήλες και οδοί με τ’ όνομά μας. Τίποτα από αυτά δεν πρόκειται να γίνει. Εμένα μ’ ενδιαφέρει να περνάμε καλά και μέσα από αυτό να βγάζουμε και πράγματα.

Άρα να φανταστώ ότι δεν έχετε βοήθεια από το δήμο.

(στιγμιαίος δισταγμός) Από το δήμο δεν είχα ποτέ βοήθεια, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης. Είχα, όμως, ορισμένους ανθρώπους που με στήριζαν. Όταν ήταν δήμαρχος ο Χρονόπουλος, με είχε σαν κακομαθημένο παιδί. Δεν μου χαλούσε χατίρι, ό,τι ήθελα και όπως το ήθελα μου το προσέφερε. Βέβαια, για να γίνει κάτι, έπρεπε κάποιος να το "σπρώχνει". Αυτός ήμουν εγώ. "Έσπρωχνα" πράγματα, όμως είχαν καλά αποτελέσματα. Μετά, ας μην το σχολιάσω. Με το Χρυσό, δεν μπορώ να πω ότι είχα την τρελή βοήθεια, ούτε την τρελή προβολή στα πράγματα που αφορούσαν το δήμο. Βέβαια, δεν ήμουν καν υπάλληλος, απλά υπήρχα. Από τη σημερινή δημοτική αρχή, είχαμε βοήθεια, για την έκθεσή μας, από τον κύριο Κουλούκη. Με βοήθησε, όσο μπορούσε και όσο ήξερε. Αλλά δε φτάνει μόνο αυτό.

Σε θέματα κτηρίου, μια ματιά να ρίξεις γύρω σου, καταλαβαίνεις αμέσως. Θερμαντικό μέσο, για όλο το χειμώνα, είναι ένα μικρό τζάκι, το οποίο πληρώνεται από το ταμείο της τάξης μας: 6,50 ευρώ το σακί με τα ξύλα, 19,5 ευρώ η φιάλη για τη σόμπα υγραερίου, ενώ η ζέστη χάνεται από παντού. Δε μας ενοχλεί πολύ που τα πληρώνουμε εμείς. Άμα έχει ο Θεός λεφτά, έχουμε κι εμείς, έτσι λένε. Το θέμα είναι, πού είναι η ευαισθησία! Γιατί εδώ μπαίνουν μικρά παιδιά και μεγάλες κυρίες. Το χειμώνα που μας πέρασε η κυρία Ελπίδα, 75 χρονών άνθρωπος, έπαθε πνευμονία. Ξέρω ότι δε θα τη χάσω από την τάξη μου, γιατί μ’ αγαπά και θα ξαναέρθει. Αλλά ο δήμος δεν χάνει; Δεν μπορεί να προσφέρει καλύτερες βάσεις γι’ αυτό το πολύπαθο εργαστήρι, το οποίο έχει μια 20ετία πίσω του; Να φανταστείς, ότι δεν έχουμε ούτε καθαρίστρια για το χώρο.

Ακόμα, όμως, και παλέτες φτιάχνουμε από κάτι ξύλα που προμηθευόμαστε από το μαγαζί του Κοσμίδη, παραδίπλα, μέγα χορηγού του εργαστηρίου!

Κάπου στις αρχές Απριλίου κάνατε και μια έκθεση.

Κάθε χρόνο, τον Απρίλιο, κάνουμε μια έκθεση στο κτήριο της Πρόνοιας, στη Δραπετσώνα. Επίσης, θέλω να πω ότι δεν είναι δυνατόν, αυτός που μένει απέναντι, στις εργατικές κατοικίες, να μην ξέρει ότι γίνεται έκθεση. Σε θέματα διαφήμισης, ο δήμος δεν μπορεί να με βοηθήσει, απ’ ό,τι κατάλαβα.

Από τότε που ξεκίνησε το τμήμα, παράλληλα με την έκθεση, κάνουμε κι ένα bazaar και, βάσει Ευαγγελίου, μαζεύουμε το 10% των εσόδων μας για ένα σκοπό. Tην πρώτη χρονιά, κάναμε bazaar, με στόχο να μαζέψουμε λεφτά για τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα. Όπερ κι εγένετο. Τότε είχε έρθει μια αντιπροσωπεία των Γιατρών στο δημαρχείο Δραπετσώνας, για να πάρει τα λεφτά. Ήταν φοβερά συγκινημένοι, διότι κι εκείνοι πρωτοξεκινούσαν τη δράση τους.

Φέτος, στην έκθεση, είχαμε πολλά πράγματα. Τη δεύτερη μέρα, μάλιστα, ήρθε μια αποστολή με τρόφιμα από την Κύπρο και, ευτυχώς για το δήμο, που υπήρχε η έκθεση και μπορέσαμε και φιλοξενήσαμε τους ανθρώπους της αποστολής  μες στο χώρο. Ακόμα και οι διευθυντές των σχολείων, που ήρθαν να πάρουν τα πράγματα, έμειναν άναυδοι, γιατί δεν είχαν ξαναδεί την τέχνη σε τόσες πολλές μορφές. Δηλαδή, έβλεπες ένα πίνακα και από κάτω ένα βάζο με χειροποίητα τριαντάφυλλα που είχε φτιάξει μαθήτρια του εργαστηρίου. Ή ζωγραφισμένες ξύλινες κρεμάστρες, ή ένα απλό ξύλινο πιατάκι που έγινε φωτιστικό.

Μαζέψαμε 3000 ευρώ. Μην ξεχνάς ότι δίνουμε κάποια λεφτά για να φτιάξουμε όλα τα έργα. Από αυτά που βγήκαν φέτος, δώσαμε 300 ευρώ, τα κάναμε δωροεπιταγή στο "Σκλαβενίτη" και τα μοιράσαμε σε φτωχούς, στη Δραπετσώνα. Προς το παρόν, περιμένω μια ειδοποίηση από το γραφείο του κυρίου Κουλούκη, ώστε να πάρω την επιστολή επιβεβαίωσης παραλαβής των χρημάτων από τους δικαιούχους. Πρέπει να τη δείξω και στους μαθητές του εργαστηρίου, για να ξέρουν πού πήγαν τα λεφτά. Αν και με εμπιστεύονται, θέλω να είμαι τυπική σε τέτοια θέματα. Πέρσι, είχαμε προσφέρει βοήθεια στον Άγιο Παντελεήμονα και στην "Κιβωτό". Είχαμε παραχωρήσει έργα μας στο "Αγκαλιάζω", με σκοπό να τα πουλήσουν. Μας έχουν στείλει και τις αντίστοιχες ευχαριστίες! Και πολλά ακόμη. Το εργαστήρι δεν κρατά τίποτα πέρα από τα έξοδα για την αγορά των υλικών.

Κατά τη γνώμη μου, αυτό που είπε ο Μακιαβέλι είναι σημαντικό και πάντα επίκαιρο. Μακάρι να το καταλάβουν αυτοί που πρέπει και να βοηθήσουν τον πολιτισμό. Δεν πρέπει χαθεί ο πολιτισμός, ειδικά στις μέρες που ζούμε, κι έτσι όπως έχουμε γίνει εμπριμέ σαν έθνος. Γιατί, πλέον, αποτελούμαστε από πάρα πολλές μειονότητες και, ορισμένες φορές, πλειονότητες μπορώ να πω, κινδυνεύοντας να χάσουμε την ιστορία και την ταυτότητά μας. Αν δεν κρατήσουμε τον πολιτισμό σαν προπύργιο, δυστυχώς θα τα χάσουμε όλα. Εμείς το μόνο που ζητάμε είναι λίγη περισσότερη προσοχή και ευαισθησία. Μέσα σε αυτό το χώρο μπαίνουν διάφορες ηλικίες, από παιδάκια από 4,5 χρονών μέχρι μεγάλοι άνθρωποι. Είναι αμαρτία να έχω γι’ αυτούς σκάλες και κακή θερμοκρασία, ούτε ψύξη ούτε θέρμανση. Ζητάμε και θέλουμε μόνο να γυρίσουμε στον παλιό μας χώρο, στη Δομίνικου Θεοτοκόπουλου και 25ης Μαρτίου γωνία, στο παλιό μας πολιτιστικό.

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 17 Απριλίου 2013 09:15